De oorspronkelijk uit Noord-Amerika afkomstige wasbeer is sterk in opkomst in Europa. Inmiddels weten ook Duitsers en Belgen wat het is om deze op het oog schattige dieren niet alleen rond maar ook ín huis te hebben. Recent zijn ook de eerste overlast veroorzakende wasberen in Limburg opgedoken. Opent de wasbeer straks ook in jouw keuken de ijskast?
Toegegeven: een wasbeer is een zeer aaibaar dier. Met hun schattige zwarte boevenmasker, grote natte zwarte neus, bijzonder aaibare fluffy vacht. En dan de manier waarop ze met hun voorpootjes hun voedsel wassen, te leuk! Maurice la Haye, teamleider land- en zeezoogdieren bij de Zoogdiervereniging Nederland: “En daar komt dan nog bij dat ze zich bewonderingswaardig goed kunnen handhaven, op tal van plekken in Europa, en in veel verschillende biotopen. Variërend van vochtige bosgebieden met beken, landbouwgebieden tot in steden. Zolang hij maar makkelijk toegang heeft tot water.”
Tienduizenden wasberen
De wasbeer komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika. “Vanaf de jaren dertig in de vorige eeuw zijn deze roofdieren ingevoerd in Europa”, vervolgd La Haye. Eerst vooral voor de pelsfokkerij, later ook door Amerikaanse soldaten die ze als mascottes hielden, daarna ook steeds vaker in dierparken. Maar wasberen zijn meesters in het ontsnappen. Ze zijn buitengewoon slim, kunnen met hun lange nagels goed graven maar ook behendig klimmen. En zo zijn ze in de wilde natuur terechtgekomen. Inmiddels leven er alleen al in de Duits-Belgische Ardennen meer dan tienduizenden (!) wasberen. Met alle gevolgen van dien.”
Wasberenstad
Het lijken van die leukertjes, maar ze zijn zo ongeloof slim, snel en handig. La Haye: “We zijn onlangs met een paar collega’s wezen kijken in Kassel, een stad in Duitsland die inmiddels zo’n beetje is overgenomen door wasberen. We wisten niet wat we zagen! Bedenk het maar: alles wat te openen is, is inmiddels afgesloten met wasbeer-werende handigheidjes: regenpijpen zijn voorzien van werende spijlen, vuilnisbakken en kattenbakluiken zijn extra verzegeld met aparte sloten, maar dan nog. Ze zijn in staat complete vakantiehuisjes te verruïneren. Als je pech hebt slopen ze de spouwmuur- of dakisolatie, plunderen ze je koelkast en roven ze kattenvoer uit de keuken. Niets is veilig voor deze boefjes.”
Limburg in trek
Inmiddels is ook ons eigen Limburg aan de beurt. “Sinds een paar jaar duiken ze op steeds meer plekken op in Limburg”, aldus La Haye. Ze komen hier vanuit de Maasvallei binnen en ontdekken langzaam aan de riviertjes hier, zoals het Geuldal. Inmiddels is ook het eerste vakantiehuisje bij Valkenburg al ten prooi gevallen aan een bende wasberen. Die zijn meteen weggevangen. Sinds twee jaar inventariseren wij in samenwerking met het Nederlands Expertisecentrum Exoten de huidige stand van zaken rond hun voorkomen hier. En zijn we recent met een overzicht gekomen hoe de uitbreiding van de wasbeer aangepakt kan worden.”
Meldpunt
Want inmiddels is de wasbeer in alle provincies al waargenomen. Sinds 2017 zit hun aantal echt in de lift, ook op andere plekken langs de grens met Duitsland en België. La Haye: “We ontvangen al deze meldingen binnen via een speciaal meldpunt dat we hebben ingesteld. Zo krijgen we een steeds beter beeld van het voorkomen van deze exoot. Het houden van wasberen is overigens al sinds 2016 verboden in Europa. Ook zijn we als EU land nu verplicht om de uitbreiding van hun voorkomen tegen te gaan.”
Meer lezen over de wasbeer?
- In het maartnummer van Roots staat een uitgebreide reportage over de wasbeer. Hier lees je onder andere welke inheemse soorten moeten vrezen voor deze gewiekste boefjes.
- Een video met een goed voorbeeld van problematische wasberen vind je hier.
- En behalve de wasbeer rukt ook de wasbeerhond op, vooral vanuit het noordoosten.
Foto bovenaan: Getty Images
