Wat een vraag: welke plant is dit?

Paul Bohre

17 April 2023 .

‘Welke plant is dit?’, vraagt Roots-lezer Jacques de Vries ons via de mail. Vrijwel dagelijks komen er natuurvragen met foto’s binnen op de redactie. In dit geval is het een hele aparte, parasiterende plant: de paarse schubwortel.

In het voorjaar ontluiken veel fleurige stinzenplanten. Krokussen, holwortels, wilde hyacinten, om maar een paar kleurrijke voorbeelden te noemen. Maar soms kom je daartussen ook hele andere planten tegen. De paarse schubwortel (Lathraea clandestina) of prachtschubwortel is er zo een. Het is een laag op de grond groeiende blijvende plant uit de bremraapfamilie (Orobanchaceae).

Wat een vraag: welke plant is dit
De bloemen van de paarse schubwortel hebben geen stengel. Foto Paul Böhre
Wat een vraag: welke plant is dit
De paarse schubwortel parasiteert op wortels van bijvoorbeeld wilg en populier. Foto: Jacques de Vries

Parasiet

Wat deze familie extra extra bijzonder maakt: ze halen geen voedsel uit de grond, maar tappen het gewoon af van eronder groeiende wortels. De paarse schubwortel parasiteert op de wortels van populier, wilg en els, soms ook van de hazelaar. Familielid de bremraap doet dat ook, maar die haalt zijn voedsel uit een brem. De waardplant ondervindt gelukkig weinig last van dit parasitisme, doordat de bloei en de vruchtzetting gedurende de lentesapstroom plaatsvinden en het bovengrondse gedeelte van de plant daarna afsterft.

België noordgrens

De paarse schubwortel heeft geen bovengrondse stengel. Ze bloeit van maart tot mei met 4 tot 5 cm lange bloemen, die rechtstreeks vanuit de wortelstok komen. De plant staat op de Vlaamse rode lijst van planten vermeld als zeldzaam. Ze komt wel plaatselijk talrijk voor in de Vlaamse Ardennen en in de Zwalmvallei. Op een paar andere plaatsen, zoals in Meise en de Dijlevallei, wordt ze ook verwilderd aangetroffen. België vormt de traditionele noordgrens van haar verspreidingsgebied.

Zeldzaam familielid

In Nederland komt hij onder andere voor in oude parken en landgoederen, maar wordt hier niet als echt inheems beschouwd. De zaden worden ook verspreid met pootgoed uit het buitenland. Ze is onder meer in Noord-Holland (Amstelveense heemparken), in Zuid-Holland (Barendrecht, Rijswijk, Leidschendam, Zoetermeer, Den Haag, Heemtuin) en in Utrecht (ten westen van Breukelen) aangetroffen. Een (zeer) zeldzaam familielid is de bleke schubwortel, waarvan de bloeiwijze veel wegheeft van een orchidee.

Wat een vraag: welke plant is dit?

Ook een leuke natuurvraag met foto? Stuur hem op naar [email protected]. Wie weet plaatsen we hem in de rubriek ‘Wat een vraag’ in Roots.

Wil je zelf op zoek naar stinzenplanten? Roots geeft je 73 hotspots!

Foto bovenaan: Paul Böhre.

Wat je leest in Roots november:

  • November + treevember: aanpoten!
  • Successtory: de oehoe
  • Herfstwandelen in het spoor van de Hierdense Beek (+ routekaart)
  • Natuurommetje bij Zuidlaren
  • De mooiste lezersfoto’s van eekhoorns
  • Film ‘Het wilde België’: in gesprek met de maker
  • 11x pretty in pink, van zoutmeer tot roze dolfijn

En nog veel meer. Bestel deze Roots snel – binnen Nederland betaal je geen verzendkosten.

...

Natuurfotowedstrijd 2024: Stem op jouw favoriete foto

...


Schrijf je nu in voor de nieuwsbrief

Ontvang elke week het laatste natuurnieuws van Roots!


Meer Nieuws