Zeepaddenstoel floreert in het najaar

Paul Bohre

19 oktober 2023 .

Op het Nederlandse strand spoelen seizoensgebonden vier soorten kwallen vaak aan: de oorkwal, blauwe haarkwal, kompaskwal en zeepaddenstoel. De zeepaddenstoel floreert in het najaar.

Kwallen zijn mooi en interessant, al zullen de meeste strandbezoekers dat bepaald niet beamen. Zij denken dan vooral aan kwallenbeten en -steken en zien liever zo weinig mogelijk aangespoelde geleiachtige puddingen. De zeepaddenstoel spoelt juist nu in het najaar aan, maar deze soort steekt gelukkig niet.

Zeepaddenstoel floreert in het najaar
De zeepaddenstoel heeft normaliter een blauwe kleur en acht bloemkoolachtige vangarmen. Foto: Paul Böhre

Paddenstoelvorm

De zeepaddenstoel (Rhizostoma octopus) is gewoonlijk blauw of blauwgrijs, maar kan ook oranjeachtig bruin van kleur zijn. Onder water hebben ze een helmvormige bovenkant met daaronder hangen acht bloemkoolvormige vangarmen. In tegenstelling tot de andere drie veel voorkomende kwalsoorten hebben ze geen tentakels aan de rand van de “helm” en steken ze niet. Het geheel lijkt inderdaad sterk op een paddenstoel. Gemiddeld bereiken ze een doorsnede van 25 centimeter, maar ze kunnen soms veel groter worden. In vergelijking met de andere kwallensoorten is de deze kwal stevig qua constructie; op het strand zien ze eruit als een pudding die net uit het omgekeerde bakje is gekomen.

Zeepaddestoel floreert in het najaar
Zeepaddenstoelen spoelen vooral in het najaar aan, tot in december. Foto Paul Böhre

Zeepaddenstoel floreert in het najaar

Meerdere wetenschappers geven aan dat de zeepaddenstoel bestaat uit een groep van drie sterk verwante soorten Rhizostoma pulmo, Rhizostoma luteum en Rhizostoma octopus. De eerste leeft vooral in de Middellandse zee, de tweede vooral rond de kusten van Portugal en de westkust van Afrika en de derde leeft ten noorden van Portugal. Wetenschappers die dit onderscheid maken, geven aan dat in Het Kanaal en de Noordzee alleen Rhizostoma octopus wordt aangetroffen.

Zeepaddenstoelen spoelen veel aan op onze stranden, vooral vanaf augustus, met een piek in oktober en november. Een heel enkele keer blijkt het aanspoelen echter af te wijken van dit normale seizoenspatroon.

Zeepaddenstoel floreert in het najaar
De kompaskwal kan tentakels hebben tot wel twee meter lang, en daarmee ook gemeen steken. Foto: Paul Böhre

Enorme exemplaren

Soms, als de wintertemperaturen hoog blijven, overleven zeepaddenstoelen de winter. Dan kunnen er, de laatste jaren regelmatig in het voorjaar, grote overjarige exemplaren aanspoelen, tot bijna een meter in doorsnede. Met als gevolg waarnemingen van ‘enorme kwallen’ in de media. Niet alleen omdat zulke overjarige kwallen veel groter zijn dan normaal en in het verkeerde seizoen aanspoelen, maar ook omdat sommige exemplaren er anders uitzien en de vangarmen vaak een andere (afgesleten) vorm hebben, is het niet vreemd dat ze soms voor een andere kwallensoort worden aangezien.

Kwallen bestaan voor 98% uit water, maar kunnen ze ook bevriezen?

Wist je dat een kwallensoort in de top 10 gevaarlijkste dieren van Europa staat?

Wat je leest in Roots november:

  • November + treevember: aanpoten!
  • Successtory: de oehoe
  • Herfstwandelen in het spoor van de Hierdense Beek (+ routekaart)
  • Natuurommetje bij Zuidlaren
  • De mooiste lezersfoto’s van eekhoorns
  • Film ‘Het wilde België’: in gesprek met de maker
  • 11x pretty in pink, van zoutmeer tot roze dolfijn

En nog veel meer. Bestel deze Roots snel – binnen Nederland betaal je geen verzendkosten.

-----------

Doe mee met de Grote Roots Natuurfotowedstrijd 2024

-----------


Schrijf je nu in voor de nieuwsbrief

Ontvang elke week het laatste natuurnieuws van Roots!


Meer Nieuws