De 10 oudste dieren van de wereld

Marloes Blom

19-11-2019 00:00:00

reuzenschildpad

Het haalde de wereldpers: een Groenlandse haai van liefst 392 jaar. Die haai is dus geboren tijdens de Tachtigjarige Oorlog, was net volwassen toen Alaska werd ontdekt, maakte de Amerikaanse revolutie mee en overleefde twee wereldoorlogen. Bizar. Toch zijn er dieren die nog ouder worden. Roots zet de 10 oudste dieren op een rij. Tipje van de sluier: een waterig bestaan is goed voor de levensverwachting…

1. Turritopsis 

Het is wat valsspelen. Maar de kwallensoort Turritopsis dohrnii heeft in theorie het eeuwige leven. Dit diertje kan zichzelf namelijk terug transformeren tot poliep. Dat doet hij in tijden van stress. Een bizarre vaardigheid: vergelijk het met kippen die zouden terug kruipen in hun ei. In de praktijk sterft deze kwal trouwens vaak aan ouderdom. Maar níet altijd: hij kan zijn levenscyclus terugdraaien en van voren of aan beginnen.
Hier zie je beelden van de Turritopsis en hoor je meer over zijn miraculeuze verjongingskuur.

Turritopsis dohrnii

By Bachware – Own work, via Wikimedia.org

2. Glasspons

De leeftijd van sponzen is moeilijk te bepalen, maar loopt in de eeuwen. In 1986 werd in de Oost-Chinese Zee een glasspons gevonden van zo’n twee meter lang. Aan de hand van zijn skelet van silica (glas) werd later de leeftijd bepaald – net zoals bij jaarringen in een boom. Het dier bleek, houd je vast, zo’n 11.000 jaar.
Bekijk hier de microscoopbeelden van deze glasspons en lees ook waarom de glasspons bekend staat als Venusmandje.

Glasspons

NOAA/Monterey Bay Aquarium Research Institute

3. Noordkromp

Dit tweekleppige schelpdier kan honderden jaren oud worden. In IJslandse wateren werd in 2006 een noordkromp opgevist van 507 jaar, Ming genaamd. Die leeftijd dankt hij zeker ook aan zijn stevige schelp en dito slot. Zijn grootste vijand? De visserij. De kans is trouwens klein dat Ming de oudst geworden noordkromp is. Stel je toch voor, dat je bij het eten van een schelpdierensoep een eeuwenoude mossel verschalkt…
Deze ‘heilige graal onder de schelpen’ kan je in Nederland aantreffen – hij leeft ook in de Noordzee.

Noordkromp

© Hans Hillewaert via Wikipedia

4. Groenlandse haai

Eeuwenoud kan dit grote zeedier uit de ijskoude Noord-Atlantische Oceaan worden. In 2012 werd er één gevonden van zo’n 400 jaar. Daarmee was het waarschijnlijk het oudste gewervelde dier. Die lange levensduur dankt deze haai mede aan zijn trage stofwisseling. Zijn hart klopt om de tien seconden. Geslachtsrijp wordt hij pas rond zijn 150e.
Hier zie je videobeelden van de Groenlandse haai en hoor je meer intrigerende weetjes van onderwaterfilmer Adam Ravetch.

Groenlandse haai

NOAA OKEANOS Explorer Program, 2013 Northeast U. S. Canyons Expedition

5. Reuzenschildpad

256 jaar werd de oudst gedocumenteerde Seychellen reuzenschildpad. De oudste reuzenschildpad die nog leeft is Jonathan, woonachtig op het eiland Sint-Helena. Jonathan werd geboren in 1832 en is daarmee het oudst levende landdier. Traagheid kenmerkt hem, zoals je ziet op deze beelden.

reuzenschildpad

Pixabay

6. Borstelworm

Van borstelwormen heb je wel 11.000 soorten. De Lamellibrachia luymesi is behoorlijk groot, leeft in de diepzee en kan ruim 250 jaar worden. Dit wonderlijke wezen oogt meer als een sierlijke tropische plant dan als een worm. Dat hij zo oud wordt komt door een slim foefje: hij laat zijn afvalstoffen vrij in de zeebodem. Daarmee stimuleert hij de groei van bepaalde microben die sulfide produceren, dat hij weer tot zich neemt.

Borstelworm

Charles Fisher via wikimedia.org

7. Koi

Een koikarper kan behoorlijk oud worden, zo’n 100 tot 200 jaar. Hanako de koi leefde in Japan en deed daar een schepje bovenop: ze werd 226 jaar. Daarmee is ze de oudste bekende koi. Hier zie en lees je meer over Hanako – ook de manier waarop wetenschappers haar leeftijd bepaalden.

koi

Pixabay

8. Rode zee-egel

Dit spinachtige zeedier kan zo’n 200 jaar worden. Dat ontdekten wetenschappers overigens pas aan het begin van deze eeuw – daarvoor schatten ze de levensduur op zo’n 15 jaar. De rode zee-egel toont opmerkelijk weinig tekenen van veroudering. Met het ouder worden produceert het ook juist meer nakomelingen.

rode zee-egel

Pixabay

9. Groenlandse walvis

De Groenlandse walvis wordt zo’n 200 jaar oud, en is daarmee het oudste zoogdier. Bijzonder: in 2017 werd een Groenlandse walvis gespot bij Zeeland. Deze grote reus wordt niet alleen oud, maar zingt ook mooi. Vanwege zijn enorme liedjesrepertoire staat hij bekend als de ‘Louis Armstrong’ onder de walvissen. Hier zie je videobeelden van deze bijzondere walvis.

Bering Land Bridge National Preserve

10. Zwanenhalsmossel

Als hekkensluiter nog een mossel: de zwanenhalsmossel. Er is er één bekend die 168 jaar bleek. Deze mossel bestaat uit twee schelpen, gescheiden door een lange sifo – een soort buis. Daarmee neemt hij voedsel op en voert hij afvalstoffen af. Hij kan tot wel 5 kilo wegen en is met uitgestrekt sifo zo’n meter lang. Vandaar ook zijn naam. Zwanenhalsmossel is trouwens vrij flatterend. Hij staat ook bekend als zeepiemel en piemelmossel.
Is je nieuwsgierigheid gewekt? Hier zie je de zwanenhalsmossel in actie.

Zwanenhalsmossel

ProjectManhattan – Own work via Wikimedia.org

Meer top 10’s

Tekst: Marloes Blom

Recente Editie

Meer Nieuws