Top 10 vogels met de grootste spanwijdte

Marloes Blom

19-07-2021 00:00:00

10 vogels grootste spanwijdte

Kroeskoppelikanen in het Kerkinimeer bij Griekenland.

De één vliegt duizenden kilometers terwijl de ander meer rent dan vliegt. Weer een ander was bijna uitgestorven – en wordt nog steeds met uitsterven bedreigd. Gigantisch grote vleugels hebben deze vogels in elk geval allemaal. Per soort staat er één vogel in deze top tien van vogels met de grootste spanwijdte. Die vertegenwoordigt daarmee dus zijn – vaak ook enorm gevleugelde – broers en zussen.  Maar heeft zelf een nèt wat grotere spanwijdte. 

1. Grote albatros (Diomedea exulans) – 3,7 m

De grote albatros of reuzenalbatros heeft een gigantische spanwijdte, tot liefst 3,7 m. Hoe groot dat is zie je pas echt goed als je ‘m in verhouding ziet tot een mens, zoals op de video van National Geographic hieronder. Vliegen kost deze majestueuze vlieger nauwelijks energie. Dankzij een speciale techniek zweeft hij als een zweefvliegtuig op de wind zonder zijn vleugels ook maar te bewegen. In slechts 46 dagen vliegt deze oceaanreiziger de wereld rond – hij bereikt daarbij een snelheid van liefst 127 km per uur, tot wel 8 uur lang. Aan land komt hij alleen om te broeden. Én om met zijn indrukwekkende vleugels al dansende een vrouwtje te schaken. Tsja, als je dan toch zulke imposante vleugels hebt…
Status: kwetsbaar (20.100) | zie hier zijn leefgebied

10 vogels grootste spanwijdte

Een reuzenalbatros bij Tasmanië | Foto: Wikimedia CommonsJJ Harrison – eigen werk, CC BY-SA 3.0.

2. Kroeskoppelikaan (Pelecanus crispus) – 3,5 m

De vogel met de op één na grootste vleugels is de kroeskoppelikaan, met een spanwijdte tot wel 3,5 m. Daarmee is hij de grootste zoetwatervogel ter wereld – en met zijn 15 kg ook een van de zwaarste vliegende vogels. Zwemmen en vliegen kan hij beide prima, maar een lange afstandsvlieger is hij (meestal) niet. Overwinteren doet de kroeskoppelikaan vaak vlakbij maar soms trekt hij verder weg – in Nederland wordt hij heel soms gesignaleerd als dwaalgast. De grootste Europese kolonie kroeskoppelikanen leeft bij Griekenland. Natuurfotograaf Artur Rydzewski legde ze in 2018 vast in deze prachtige fotoreportage en onderstaand filmpje.
Status: bijna bedreigd (11.400-13.400) | zie hier zijn leefgebied

10 vogels grootste spanwijdte

Kroeskoppelikanen in het Kerkinimeer bij Griekenland | Foto: iStock.

3. Andescondor (Vultur gryphus) – 3,2 m

Op plek drie de eerste roofvogel in deze top tien, met een spanwijdte van 3,2 m. De Andescondor weegt net als de kroeskoppelikaan (ruim) 15 kg maar vliegt wél veel. Hij leeft dan ook in gebieden waar hij verzekerd is van een stevige wind: in de bergen, bij oceanen en zelfs in woestijnen met thermische luchtstromen. Klapperen met zijn vleugels doet hij slechts 1% van zijn totale vliegtijd, zo toonden wetenschappers begin dit jaar aan met vluchtrecorders. De eerste vlucht van deze ‘king of the sky’ heeft wel wat voeten in de aarde. Of om precies te zijn wat zetjes van pa en ma – je ziet het in Earthflight.
Status: bijna bedreigd (6700) | zie hier zijn leefgebied

10 vogels grootste spanwijdte

Een mannetjes Andescondor vliegt boven gletsjerijs in Chili | Foto: Wikimedia Commons – Hugo Pedel (eigen werk),  CC BY-SA 3.0,

4. Monniksgier (Aegypius monachus) – 3,1 m

Op plek vier de monniksgier – al had hij wellicht ook op plek drie kunnen staan. Zijn naam dankt deze gigantische gier aan zijn rechtopstaande nekveren die doen denken aan de kap van een monnik. Dankzij een specifiek soort hemoglobine in zijn bloed kan deze hoogvlieger op enorme hoogte zuurstof opnemen. Er werd een monniksgier waargenomen op liefst 6.970 meter hoogte…  Qua aantallen ging het in rap tempo bergafwaarts met deze vogel – dankzij maatregelen neemt hij weer in aantal toe. Sporadisch wordt er een monniksgier gesignaleerd in Nederland.
Status: bijna bedreigd (15.600-21.000) | zie hier zijn leefgebied

10 vogels grootste spanwijdte

Een monniksgier | Foto: Wikimedia Commons – Artemy Voikhansky, CC BY-SA 3.0.

5. Trompetzwaan (Cygnus cygnus buccinator) – 3 m

Deze zwaan met zwarte poten en dito snavel heeft de grootste vleugelwijdte van alle zwanen, al scheelt het weinig. Zijn naam dankt hij aan zijn trompetgeschal. Vroeger werd er massaal op deze majestueuze vogel gejaagd vanwege zijn veren, vlees en eieren. De eieren van een trompetzwaan zijn net als zijn vleugels gigantisch groot: zo’n 7,3 bij 11,3 cm – bij een gewicht van zo’n 3,2 kg. Rond 1930 achtte men deze vogel voor vrijwel uitgestorven – totdat er bij de Copper River in Alaska een populatie van duizenden exemplaren werd ontdekt. In Canada is de trompetzwaan enorm in aantal toegenomen dankzij beschermende maatregelen.
Status: niet bedreigd | zie hier zijn leefgebied

trompetzwaan

Trompetzwaan | Foto: Wikimedia Commons – Jacob W. Frank – NPGallery, Publiek domein.

Extra dik zomernummer van Roots

In de nieuwe Roots van juli & augustus vind je een uitgebreid verhaal over de knobbelzwaan, ook een vogel met een flinke spanwijdte. Bestel de extra dikke zomereditie hier eenvoudig online. Gebruik de kortingscode ‘GRATIS’ en je betaalt (binnen NL) geen verzendkosten.”

6. Afrikaanse maraboe (Leptoptilos crumenifer) – 2,9 m

Deze gigantische ooievaar heeft als bijnaam ‘begrafenisondernemer’ en ‘lelijkste vogel ter wereld’. Dat zit ‘m in zijn vrijwel kale, zwart-oudroze gevlekte kop en zijn met poep bedekte poten. Maar schoonheid is vrij subjectief en vliegen kan de Afrikaanse maraboe als de beste. Hij weegt namelijk maar zo’n 9 kg, en zijn vleugels hebben een spanwijdte van bijna 3 meter. Deze ooievaar vliegt overigens zoals een reiger, met zijn hals ingetrokken – waarschijnlijk vanwege zijn zware snavel. Hoe deze vogel samenleeft met de plaatselijke Oegandese bevolking zie je op deze video.
Status: niet bedreigd | zie hier zijn leefgebied

10 vogels grootste spanwijdteEen Afrikaanse maraboe vliegt boven het Ziway meer in Ethiopië | Foto: Wikimedia Commons – Charles J Sharp (eigen werk, Sharp Photography), CC BY-SA 4.0.

7. Koritrap (Ardeotis kori) – 2,7 m

Deze grootste trap onder de trappen leeft in de graslanden van Afrika. Zijn vleugels meten dan wel zo’n 2,5 m, vliegen doet hij niet vaak. Hij kan dan ook bijna 20 kg wegen, nogal een gewicht om mee te tornen in de lucht. Bij gevaar zet hij het dan ook meestal op een rennen. Er lift vaak een bijeneter mee op de rug van de koritrap – die plukt dankbaar insecten uit de lucht die opvliegen als de koritrap door het gras loopt.
Status: bijna bedreigd | Zie hier zijn leefgebied

10 vogels grootste spanwijdte

Een koritrap boven Namibië in Afrika | Foto Wikimedia Commons – Arnstein Rønning (eigen werk), CC BY 3.0.

8. Wigstaartarend (Aquila audax) – 2,5 m

Op plek acht weer een roofvogel: de Australische wigstaartarend die voorkomt in Australië en Nieuw-Guinea. Ondanks zijn enorme vleugelspan tot zo’n 2,5 m weegt deze arend slechts 5 kg – het vrouwtje is groter en zwaarder dan het mannetje. De nesten die deze monogame vogels maken in (hoge) bomen zijn gigantisch, met een diameter tot wel 1,8 m en een gewicht van 400 kg. De wigstaartarend eet vooral aas zoals aangereden dieren, maar hij kan vanaf grote hoogte ook levende prooien vangen. Hij staat bekend om zijn territoriale gedrag waarbij ook drones het moeten ontgelden.
Status: niet bedreigd | zie hier zijn leefgebied

10 vogels grootste spanwijdte

Een juveniele wigstaartarend in Australië | Foto: Wikmedia Commons – Christopher Watson,  CC BY-SA 3.0.

9. Trompetkraanvogel (Grus americana) – 2,3 m

Nog een ’trompettist’ met enorme vleugels in deze top tien: de trompetkraanvogel. Het scheelde weinig of deze vogel was uitgestorven. Er waren ooit, mede vanwege de jacht, nog slechts 14 trompetkraanvogels – één broedpopulatie. Dankzij intensieve Amerikaans-Canadese projecten werd de soort behouden. Zo sliep de Canadese wetenschapper George Archibald in 1982 maandenlang in een kooi met een vrouwtje trompetkraanvogel – en verleidde haar met ’trompetkraanvogeldansjes’ om eieren te leggen. In latere projecten werden eieren uitgebroed in laboratoria en de jonge vogels door handpoppen grootgebracht om zo ‘human imprint’ te voorkomen. Ook verkleedden piloten zich als trompetkraanvogel om de 90 dagen oude vogels letterlijk op trektocht te nemen naar nieuwe broedplekken.
Status: bedreigd (50 – 249) | zie hier zijn leefgebied

10 vogels grootste spanwijdte

Trompetkraanvogels bij Honey Island | Wikimedia Commons – NaturesFan1226, CC BY 3.0.

10. Goliathreiger (Ardea goliath) – 2,2 m

’s Werelds grootste reiger is de hekkensluiter van deze top 10. De goliathreiger wordt ook wel reuzenreiger genoemd – rechtop is hij zowat zo groot als een volwassen mens. De spanwijdte van zijn vleugels bedraagt ruim 2,2 m. Deze Afrikaanse reiger met de mooie kastanjebruine hals is vooral ’s nachts actief. Hij jaagt dan met enorm veel geduld, en spietst met zijn scherpe snavel met dodelijke precisie vissen en andere prooien. Vliegen doet hij vrij langzaam met zijn poten languit gestrekt en zijn nek in de voor reigers kenmerkende S-vorm.
Status: niet bedreigd (6.700 – 67.000) | zie hier zijn leefgebied

10 vogels grootste spanwijdte

Een Goliathreiger spreidt zijn vleugels in Kruger National park, Zuid-Afrika | Foto: iStock

BEELDEN: iSTOCK (HEADER) & WIKIMEDIA COMMONS | BRONNEN: O.A. BIRDS OF THE WORLD  (AANTALLEN EN STATUS)

Meer lezen & meer top 10’s

Recente Editie

Meer Vogels